Z Lizbony do Porto wzdłuż Atlantyku

W Nazare staliśmy na klifie i patrzyliśmy, jak ocean próbuje połknąć ląd. Fale w Nazare są inne niż gdziekolwiek indziej na tej szerokości geograficznej — podwodny kanion Nazare podnosi je do rozmiarów, które nie powinny istnieć na europejskim wybrzeżu. W zimie sięgają 20-30 metrów. W maju, kiedy my tam byliśmy, miały może cztery metry. Cztery metry oceanu uderzające w klif — wystarczająco, żeby poczuć respekt.

Trasa z Lizbony do Porto to 500 km w sześć dni. Można przejechać autostradą A1 w cztery godziny, ale wtedy omijasz wszystko, po co warto tu jechać: bajkowe pałace Sintry, surfingowe fale Ericeira i Peniche, monumentalny klasztor w Batalha, uniwersytecki Coimbra, pastelowe domki Aveiro i — na końcu — Porto, które jest być może najpiękniejszym miastem w Portugalii. A może w Europie. Zależy od kąta, pod jakim patrzysz z mostu Luisa I.

Podsumowanie trasy

Dzień 1: Lizbona, Sintra i Cascais

Pierwszy dzień zaczynasz w Lizbonie, ale szybko z niej wyjeżdżasz. Lizbona zasługuje na osobne dwa-trzy dni bez samochodu — tramwaj 28, Alfama, Belem, pasteis de nata w Pasteis de Belem (kolejka jest, ale idzie szybko). Ale ta trasa to trasa samochodowa, więc: odbiór auta i kierunek Sintra.

Lizbona — odbiór auta

Wypożyczalnie na lotnisku Humberto Delgado. Jeśli nocujesz w Lizbonie wcześniej — odbierz auto rano, nie dzień wcześniej. Lizbona samochodem to koszmar: wąskie ulice, tramwaje, strome podjazdy i parkowanie za 2-3 EUR/h w centrum. Lepiej zwiedzić ją pieszo lub komunikacją.

Wskazówka: Jeśli planujesz zwiedzić Lizbonę przed trasą — zostaw to na koniec. Odleć z Porto, przenocuj w Lizbonie bez auta na powrocie. Albo wynajmij auto dopiero w Sintrze.

Sintra

30 km od Lizbony, ale inny świat. Sintra to miasto-ogród w lesie, z pałacami i zamkami na wzgórzach, które wyglądają jak ilustracje z książki fantasy.

Palacio da Pena — kolorowy pałac na szczycie wzgórza. Różowy, żółty, niebieski — wygląda jak tort weselny zaprojektowany przez kogoś pod wpływem. Bilet 14 EUR, warto. Dojazd autobusem 434 z centrum Sintry (3.90 EUR) lub autem pod parking (6 EUR parking, ale miejsca kończą się szybko).

Quinta da Regaleira — neoromantyczna posiadłość z podziemnymi tunelami, studnią wtajemniczenia (spiralne schody prowadzące w dół — symbol masońskiej inicjacji) i ogrodami, w których da się zgubić na godzinę. Bilet 10 EUR.

Sintra jest popularna. Bardzo popularna. W lipcu i sierpniu — tłumy, kolejki do pałaców, korki na drogach dojazdowych. W maju lub październiku — znośnie. Parkowanie: parking centralny przy dworcu (1.5 EUR/h) i shuttle bus do pałaców, albo parking przy Palacio da Pena (6 EUR, limit miejsc).

Cascais

Z Sintry jedziesz drogą N247 wzdłuż wybrzeża na południe do Cascais. 20 km, 30 minut — droga kręta, z widokami na Atlantyk.

Cascais to eleganckie nadmorskie miasteczko, które kiedyś było letnią rezydencją królewską. Teraz — restauracje, marina, Boca do Inferno (Paszcza Piekła — skalny łuk nad oceanem, darmowy, parking obok) i plaże. Noc tu jest dobrym wyborem: dużo hoteli, dobra baza wypadowa na dzień 2.

Dzień 2: Ericeira i Peniche — surfingowe wybrzeże

Dziś jedziesz na północ wzdłuż wybrzeża. Z Cascais przez Estoril i Sintrę na drogę N247, potem wzdłuż oceanu.

Ericeira

Białe miasteczko na klifie, jedno z dwóch Światowych Rezerwatów Surfingu w Europie (drugie to w Kraju Basków). Nawet jeśli nie surfujesz — atmosfera jest zaraźliwa. Uliczki pełne sklepów surfingowych, cafes z widokiem na fale, mural art na ścianach.

Praia de Ribeira d’Ilhas — główna plaża surfingowa. Parking darmowy na klifie, zejście na plażę ścieżką. W barze na szczycie klifu — kawa i widok na surferów za 2 EUR.

Na obiad: Mar a Vista w centrum Ericeira. Świeży dorsz (bacalhau a bras) za 12 EUR, widok na port.

Peniche

50 km dalej na północ. Peniche to półwysep — miasteczko rybackie otoczone z trzech stron oceanem. Port, twierdza z XVI wieku (kiedyś więzienie polityczne, teraz muzeum — bilet 3 EUR), i widok na Wyspy Berlengas na horyzoncie.

Wyspy Berlengas — jeśli masz pół dnia zapasu: prom z Peniche (30 minut, 20 EUR w obie strony). Rezerwat przyrody, krystalicznie czysta woda, fort na skale. Promy kursują od maja do września.

Wskazówka: Peniche to jedno z lepszych miejsc na ryby w Portugalii. Restauracja Nau dos Corvos (przy twierdzy) — arroz de marisco (ryż z owocami morza) za 15 EUR na osobę. Danie na dwoje, trzeba zamówić z góry przy rezerwacji.

Dzień 3: Nazare i Batalha — fale i gotyk

Dzień trzeci to dwa kompletnie różne doświadczenia: surowa potęga Atlantyku i gotycki klasztor, który jest jednym z najpiękniejszych budynków w Europie.

Nazare

Nazare to miasteczko, które świat odkrył w 2011 roku, kiedy Garrett McNamara surfował na fali o wysokości 24 metrów. Od tego czasu — mekka surfingu wielkich fal.

Ale Nazare to dwa światy: Praia (dolne miasto) z plażą i rybackim portem, i Sitio (górne) na klifie, dostępne kolejką linową (funikular, 1.50 EUR w jedną stronę) lub drogą dojazdową z tyłu.

Na Sitio: Forte de Sao Miguel Arcanjo — latarnia morska i punkt widokowy, z którego obserwujesz fale. W zimie stąd filmują surferów na gigantycznych falach. W lecie fale są mniejsze, ale i tak robiące wrażenie — a widok z klifu na plażę Nazare w dole jest fenomenalny.

Na obiad w dolnym mieście: restauracje wzdłuż plaży. Ryba grillowana na węglu od 10-12 EUR. Widok na fale gratis.

Batalha

30 km od Nazare w głąb lądu. Mosteiro da Batalha (Klasztor Bitwy) — arcydzieło gotyku, UNESCO, zbudowany w XIV-XV wieku na pamiątkę zwycięstwa nad Kastylią. To jeden z tych budynków, które wyglądają lepiej niż na zdjęciach. Fasada pokryta rzeźbami, wnętrze z witrażami, niedokończone kaplice (Capelas Imperfeitas) otwarte na niebo — zaczęli budować, ale zabrakło pieniędzy albo ambicji. Efekt jest lepszy niż gdyby dokończyli.

Bilet: 6 EUR. Czas zwiedzania: 1-1.5 godziny. Parking darmowy przy klasztorze.

Nocleg w Batalha lub w Nazare (jeśli wolisz wrócić na plażę).

Dzień 4: Coimbra — uniwersyteckie miasto

Coimbra to jedyne miasto w Portugalii, które nie leży nad morzem, a i tak warto w nim spędzić cały dzień. Powód: najstarszy uniwersytet w krajach portugalskojęzycznych (1290 rok), umieszczony na szczycie wzgórza z biblioteką, przy której Hogwart wygląda jak filia gminnej.

Universidade de Coimbra

Wjazd na wzgórze samochodem jest możliwy, ale lepiej zaparkować w dolnym mieście (parking przy Largo da Portagem, 1 EUR/h) i iść piechotą lub wjechać autobusem. Kampus uniwersytecki to UNESCO od 2013 roku.

Biblioteca Joanina — barokowa biblioteka z XVIII wieku. Trzy sale, drewniane regały sięgające sufitu, 200 000 książek. Nietoperze żyją w bibliotece i chronią książki przed owadami. Bilety łączone z resztą kampusu: 13 EUR, warto.

Capela de Sao Miguel — mała kaplica przy uniwersytecie, ściany pokryte azulejos. Organ z XVIII wieku. Mniej turystów niż w bibliotece, równie ładna.

Wskazówka: Coimbra ma własny styl fado — różni się od lizbońskiego. Lizbońskie fado jest melancholijne, Coimbra fado — bardziej akademickie, śpiewane przez studentów w czarnych pelerynach. Bar Diligencia lub A Capella (w dawnym kościele) — koncerty wieczorem, bez rezerwacji, wejście 5-10 EUR z drinkiem.

Dolne miasto

Rua Ferreira Borges i okolice — handlowa ulica z kafejkami. Mosteiro de Santa Clara-a-Nova na drugim brzegu rzeki Mondego — widok na Coimbrę z drugiej strony.

Na kolację: Ze Manel dos Ossos — miniaturowa restauracja na 20 osób, menu na tablicy, domowe dania za 7-10 EUR. Kolejka, ale szybko się przesuwa.

Dzień 5: Aveiro — portugalska Wenecja

Aveiro nosi przydomek “portugalska Wenecja” — co jest przesadą, bo kanały w Aveiro mają 3 km, a Wenecja kilkadziesiąt. Ale kolorowe łodzie moliceiros (dawniej używane do zbierania alg) pływają po kanałach przez centrum miasta i wyglądają jak portugalska wersja gondoli. Tylko bardziej kolorowe. I z namalowanymi na dziobie scenami, które bywają zaskakująco frywolne.

Centrum Aveiro

Parking przy Canal Central (Rossio, darmowy 2 godziny, potem 0.60 EUR/h). Spacer wzdłuż kanału, kolorowe art nouveau kamienice, rynek rybny (Mercado do Peixe) z restauracją na górze.

Rejs moliceiro — 45 minut po kanałach, 13 EUR na osobę. Turistyczne, ale przyjemne i daje dobry przegląd miasta.

Specjalność Aveiro: ovos moles — ciasteczka z żółtka jajka w waflowym opakowaniu w kształcie ryb, muszelek i beczek. Wyglądają jak zabawki, smakują jak nic innego. 5-8 EUR za pudełko, w każdej cukierni.

Costa Nova

10 km od Aveiro, na mierzei oddzielającej lagunę od oceanu. Costa Nova to rząd domków w kolorowe pasy — czerwone, zielone, niebieskie, żółte. Dawniej palheiros (szopy rybackie), teraz — ikona instagramowa Portugalii. Ale naprawdę ładne. Zwłaszcza późnym popołudniem, kiedy słońce maluje je jeszcze intensywniejszymi kolorami.

Plaża w Costa Nova: długa, piaszczysta, z widokiem na Atlantyk. Zimniejsza woda niż w Algarve (15-18 stopni C), ale za to — pusta.

Dzień 6: Porto — finisz na moście

Porto. Drugie miasto Portugalii, pierwsze w charakterze. Gdzie Lizbona jest elegancka i otwarta, Porto jest surowe i dumne — kamienice z odpadającym tynkiem obok odrestaurowanych kamienic z azulejos, wąskie uliczki spadające stromo do rzeki Douro, i mosty — sześć mostów, w tym żelazny Most Luisa I zaprojektowany przez ucznia Eiffla.

Dojazd i parking

Centrum Porto nie jest miejscem dla samochodu. Ulice wąskie, strome, często jednokierunkowe. Najlepszy plan: parking przy Douro (Parking Ribeira, 10-15 EUR/dzień) lub parking podziemny na Trindade (bliżej dworca, 12 EUR/dzień). Od parkingu — pieszo.

Ribeira

Nadrzeczna dzielnica, UNESCO. Kolorowe kamienice jeden na drugim, schody, wąskie przejścia i restauracje z widokiem na rzekę. Turistycznie, ale pięknie — szczególnie wieczorem, kiedy fasady się podświetlają.

Most Luisa I

Dwa poziomy: dolny dla ruchu samochodowego, górny — kiedyś tramwaj, teraz metro i piesi. Przejdź górą — widok na Porto z jednej strony i Vila Nova de Gaia z drugiej. To ten widok. Ten, który jest na każdym zdjęciu Porto. I który w rzeczywistości wygląda jeszcze lepiej.

Vila Nova de Gaia

Po drugiej stronie Douro — techniczne osobne miasto, ale w praktyce dzielnica Porto. Tu stoją piwnice portowe: Taylor’s, Graham’s, Sandeman, Calem i dziesiątki innych. Degustacja z wyciecką po piwnicy: 15-20 EUR, 45 minut. Taylor’s ma najlepszy taras z widokiem na Porto.

Wskazówka: Port wine kosztuje w piwnicy 3-5 EUR za kieliszek degustacyjny. W supermarkecie ta sama butelka to 5-8 EUR. W Polsce — 20-30 EUR. Wnioski nasuwają się same. Walizka pomieści 3-4 butelki bez problemu.

Azulejos Porto

Porto to stolica azulejos. Kilka miejsc, które musisz zobaczyć:

• Dworzec Sao Bento — hol główny pokryty 20 000 płytek opowiadających historię Portugalii. Darmowy, wchodzisz jak na dworzec
• Igreja do Carmo — kościół z boczną fasadą pokrytą niebiesko-białymi azulejos. Darmowy z zewnątrz
• Rua das Flores — ulica z kafejkami i sklepami, fasady pełne płytek

Na kolację w Porto

• Cantina 32 (Rua das Flores) — nowoczesna kuchnia portugalska, 15-20 EUR za danie. Rezerwacja zalecana
• Casa Guedes — legenda Porto. Sandes de pernil (kanapka z pieczonym prosięciem) za 4.50 EUR. Kolejka, ale warto
• Francesinha — specjalność Porto. Kanapka z kilkoma rodzajami mięsa, zalana serem i pikantnym sosem na bazie piwa i pomidorów. 10-12 EUR. Wygląda jak katastrofa budowlana, smakuje jak objawienie. Cafe Santiago — najsłynniejsza, ale w każdym barze jest dobra

Ile to kosztuje

Wariant oszczędny: noclegi w pensjonatach (25-40 EUR za podwójny), obiady w lokalnych tascas (menu dnia 8-10 EUR), kanapki z rynku na lunch. Wariant komfortowy: boutique hotele, kolacje w restauracjach z ocenem Michelin (Porto ma kilka), degustacje win.

Wariant logistyczny: Lizbona → Porto (one-way)

Wynajem auta w jednym mieście i oddanie w drugim (one-way) kosztuje zwykle 20-50 EUR dopłaty, w zależności od wypożyczalni. Warto to sprawdzić wcześniej. Alternatywa: po oddaniu auta w Porto lot lub pociąg z powrotem do Lizbony (pociąg Alfa Pendular: 2.5 h, 25-35 EUR, dworzec Campanha w Porto).

Porównanie cen wynajmu samochodu — w tym opcje one-way.

Praktyczne uwagi

Pogoda

Wybrzeże atlantyckie jest chłodniejsze i bardziej wietrzne niż Algarve. Porto ma 300 mm deszczu więcej rocznie niż Faro. W maju–czerwcu i wrześniu–październiku — ideał: 20-26 stopni C, niewiele deszczu, dużo słońca. Lipiec–sierpień — ciepło, ale mgły poranne na wybrzeżu (nevoeiro) mogą utrzymywać się do południa.

Drogi

Autostrada A1 (Lizbona–Porto) jest płatna: ok. 25 EUR za cały odcinek. Bramkowa — płacisz kartą lub gotówką. Drogi regionalne wzdłuż wybrzeża (N247, N109) — darmowe, wolniejsze, ale ładniejsze. Nasza trasa łączy oba warianty.

Francesinha — krótki przewodnik

Francesinha to danie, które trzeba jeść co najmniej raz. Geneza: portugalski imigrant wrócił z Francji i zaadaptował croque-monsieur, dodając do niego każde mięso, jakie miał w lodówce, plus ser, plus sos, plus frytki. Efekt: posiłek na cały dzień. Nie próbuj jeść dwóch. Nie próbuj jeść jednej i potem kolacji. Francesinha jest kolacją.

Inne trasy po Portugalii

• Algarve — klify i plaże południa — 5 dni, 300 km klifów i turkusowych plaż
• Dolina Douro — wino i serpentyny — 3 dni, 250 km, naturalne przedłużenie tej trasy z Porto

Wracasz na hub Portugalii po pełny przegląd tras i praktyczne informacje.